- Tek kol üzerinden tüm daireyi dolaşan tesisatlarda son radyatörler ısınmayabilir. Bu yüzden tesisat mümkün olduğunca kollara ayrılarak yapılmalıdır.
- Özellikle kombiye yakın radyatör çok fazla ısındığından muhakkak reglaj vana kullanılmalıdır ve reglaj ayarı yapılmalıdır. “Reglaj ayarı”; kombiye yakın olan radyatörlerin vanalarının kısılması, uzak olanların ise tam açık kalması demektir.
- Radyatör tesisatı minumum 5 bar basınca uygun şekilde tesis edilmelidir.
- Radyatör tesisatının dönüş hattına pislik yutucu takılmalıdır.
- Tesisatta mümkün olduğunca dirsek ve eklerden kaçınılmalıdır.
- Radyatörlerdeki havanın alınabilmesi için, her radyatör grubuna hava tahliye purjörü konulmuş olmalıdır.
- Radyatörlerde termostatik vana kullanılması öngörülüyor ise radyatörlerden bir tanesine normal vana takılmalıdır. Oda termostatı kullanılan mahalde radyatörde termostatik vana olmamalıdır.
- 1,5 m’den uzun radyatörlerde çapraz bağlantı yapılmalıdır.
- Sıcak su ve kalorifer tesisatı duvar geçişlerinde boru ısınınca hareket edebilmesi için sabitlenmeli ve duvar geçişlerinde kılıf kullanılmalıdır.
- Kullanım suyu tesisatı yük kaybını minumum seviyede tutacak şekilde gerçekleştirilmelidir. Dirsek sayısını sınırlandırmak, yeterli debi sağlayacak çapta musluklar kullanmak gerekmektedir. Kombi 0,8 bar minimal bir doldurma giriş suyu (şebeke) basıncı ile çalışabilir fakat bu durumda sıcak kullanım suyu debisi düşük olur. İyi bir kullanım konforu elde etmek için 1 barın üstünde bir giriş suyu (şebeke) basıncı gerekmektedir. Bunu sağlamak için gerekiyorsa hidrofor tesis edilmelidir.
- Tesisat doldurma işlemi bittiğinde su ile doldurularak hidrolik test uygulanmalı, tesisatta kaçak olmadığından emin olunmalıdır.
Kombi Montaj Yeri Seçimi
Dikkat! Yer seçiminde montaj mahali, özellikleri, havalandırma, atıkgaz bağlantı ve gaz hattı için aşağıda verilen liste dikkate alınmalı ve tüm şartları sağlayan yere montaj yapılmalıdır.
1- Cihazın montaj yapılacağı ortamda asit buharı bulunmamalıdır (WCgibi).
2- Patlayıcı madde bulunan yerlere kombi monte edilemez.
3- Kombiler binaların genel kullanımına açık merdiven boşlukları, koridor, aydınlık boşluğu gibi yerlere monte edilemez.
4- Cihaz; fırın, ocak, radyatör, soba gibiısıtıcıların yanına veya üzerine monte edilememelidir.
5- Baca duvarı üzerine kombi monte edilemez.
6- Cihaz; açık balkon, atmosfere açık şartlarda ve donma tehlikesi bulunan yerlere monte edilmemelidir. Kesinlikle kapalı bir mekana monte edilmelidir.
7- Cihaz; hermetik olduğundan dolap içine monte edilebilir. Ancak servis verebilmek için cihazın etrafında en az 10 cm boşluk bırakılmalıdır.
8- Cihaz; ateşe dayanıklı bir duvara monte edilmelidir. Eğer duvar yanabilir malzemeden yapılmışsa, duvarla cihaz arası ve atıkgaz boru donanımının geçtiği delik bölgesi yanmaz malzeme ile korunmalıdır.
9- Kombi, set veya tezgah üzerine monte ediliyorsa, kombinin altı ile tezgah arasında en az 30 cm mesafe bırakılmalıdır.
Radyatörlerin ortası ısınmıyor.
Özellikle merkezi ısıtma sistemlerinde, tesisatta zamanla çamur , mil, korozyon neticesi radyatör ve boru iç yüzeyinden kopan parçacıkların yarattığı kirlilik ve yanlış montaj neticesi radyatörlerin orta kısımlarının zamanla ısınmadığı görülmektedir. Şekilde görüldüğü gibi sıcak su girişi ve soğuk su çıkışının alttan olması sonucu radyatörün orta kısmında biriken bu parçacıklar bu kısımda su dolaşımını engeller. Sonuç olarak bu kısımlar, su dolaşımı olmadığından soğuk kalırlar. Sıcaklık ve basıncın etkisiyle bu kısımda biriken parçacıklar zamanla sertleşirler ve ilerleyen zaman içinde taşlaşırlar. Bu olumsuzluk devam ettiği sürece öbek öbek üst üste birikme de devam eder. Şekil 2 de bu birikmenin zaman içinde oluşumu açıkca görülmektedir.
Suyun izlediği yolu gösteren oklara bakıldığında şunlar görülür;
1- Radyatörün sol kısmından giren sıcak su ancak 1-2 dilimi ısıtmaktadır.
2- Orta dilimlerin alt ksımında biriken ve taşlaşan çamur, mil vb. yüzünden bu kısımda sıcak su dolaşamamaktadır.
3- Ancak orta dilimlerin üst kısmından geçit bulabilen sıcak su, hızla arkadaki dilimlere hücum etmektedir.
4- Son 1-2 dilimi de ısıtan sıcak su dolaşımını tamamlayarak radyatörden çıkmaktadır.
Bu olumsuz durumla karşılaşmamak için öncelikle doğru bağlantı şekli uygulanmalıdır. Sıcak su radyatöre üstten bağlanmalı ve dönüş alttan yapılmalıdır. Bağlantıların bu şekilde yapılması dahi doğru değildir.
Zira radyatörün diğer kısmında yani bağlantıların yapıldığı tarafın karşısında aynı olumsuz birikmeler ve ısınma problemleri görülebilmektedir.
En ideal bağlantı şekli çapraz bağlantıdır. Yani Sıcak su girişinin üstten, soğuk su yani dönüş suyu ise alttan ve diğer taraftan bağlanmasıdır.
“Bilgisiz” olmaktansa “bilgi” siz olun.
Murat IŞIK
Kaskad Sistemler
Giriş
Yanlış ısı kaynağı seçimi, para kaybı demektir. “Kaskad ısıtma sistemleri” klasik ısıtma sistemlerine göre %40 daha tasarrufludur.Bu yüzden ilk yatırım maliyetini çok kısa sürede amorti etmekte ve sistem kullanıcısını sürekli kâra geçirmektedir.
Kaskad Sistem Nedir?
Kaskad kazan sistemi arka arkaya bağlanan bir dizi yoğuşmalı kazanlardan kurulu ısıtma sistemidir. Yoğuşmalı kazanlarda, kapasite arttıkça kullanılan malzemlerin aşırı pahalı olmasından dolayı maliyetin de çok arttığı görülmüştür. Bu yüzden maliyeti yüksek tek bir büyük kazan yerine toplamda daha az maliyetli birden fazla kazandan oluşan kaskad sistemler tasarlanmıştır. Bu sistemde kullanılan kazanların hepsi “alev modülasyonlu” olmalıdır. Bir kış sezonu boyunca %80 kapasite kullanımında %30 tam kapasite kullanıldığı düşünülürse sistemin daha çok düşük kapasitelerde çalıştığı görülür. Yani tek bir büyük cihazın alev modülasyonundan elde edilecek verim ile birden fazla cihazın kademeli olarak alev modülasyonu ile yanması arasında çok büyük verim farkı vardır.
Kaskas sistemlerde kazan daireleri daha temiz ve modern bir görünüme kavuşur. Kazanların duvara asılması sayesinde yerden de kazanılır. Duvar yeterince sağlam değilse, kazan duvara dik monte edilecek raylara bağlanmalıdır.
Kaskad sistemin tasarım ve kurulumu
Kaskad sistemleri tasarlarken ve kurarken teknik kurallara uyulmalıdır. Bu tasarım sayesinde önemli hatalar da önlenmiş olacaktır.
Kaskat sistemleri oluşturan hidrolik ekipmanlar şunlardır;
1- Denge kabı
2- Pislik ayırıcı
3- Hidrolik bağlantı seti
4- Güvenlik ekipmanları
5- Sıcak su ısıtma çözümleri
6- İkinci devre ana sirkülasyon pompası
7- Ek bileşenler
1-Denge kabı: Gerek merkezi sistem kazan gerekse kaskad sistemler için kullanılabilir. Kaskad sistemlerde kullanılması zaruridir. Kaskad sistemde kullanılan kombilerin pompası ile tesisattaki sirkülasyon pompaları arasındaki
debi farkını ortadan kaldırabilmek için denge kabı kullanılır. Her kazanın içinde kendisine ait sirkülasyon pompası vardır. Birden fazla kazan paralel bağlanıp çalıştırıldığında, birden fazla da sirkülasyon pompası çalıştırılmış olur. Modülasyon nedeniyle bir kısım kazan devreden çıkar, devreye girer.Bu yüzden bir kısım sirkülasyon pompası da devreye girip çıkar. Dolaşımda olumsuz durumlar ortaya çıkar. Ayrıca sirkülasyon pompaları paralel bağlanmış olduklarından, tesisatın ihtiyacı olan basma yüksekliğini de karşılayamazlar. Bu nedenle sisteme bir harici sirkülasyon pompası ilave edilmelidir. Bu pompa konduğunda dahi her kazanın devreye giriş ve çıkışında oluşan dengesiz durum, bu kez de harici pompanın girişinde meydana gelir. Bu durumda denge kabı bu dengesizliği önleyen bir donanımdır. Ayrıca, tesisatlarda kullanılan akışkan sıvı tesisattan kazana geri dönerken ısı kaybına uğrar. Bu ısı farkının ortaya çıkması kazanda ısıl gerilmelere neden olur ve kazanın ömrünü azaltır. Denge kabının ana görevi; Tesisattan gelen soğuk su ile kazandan gelen sıcak suyun karışması ısıl dengenin sağlanmasıdır. Böylece ısıl dengeler minumuma indirgenmiş olur.
2-Pislik ayırıcı:
Şebekeden gelen sudaki çamur ve mil, tesisat borularında ve radyatörlerdeki korozyonun etkisiyle ufalanan partiküller kazan dönüş borusuna bağlanan pislik ayırıcılar sayesinde temizlenir. Bu sayede kazan ve pompalar korunmuş olur.
Kombinizi Yenilerken İzleyeceğiniz Adımlar…
Eski kombinizi yenilerken, öncelikle bu işlem için doğalgaz şirketine bildirimde bulunulması gerekir(İstanbul için İgdaş ). Bu bildirim ancak firmamız gibi “İgdaş Yetki Belgesine haiz firmalar” tarafından yapılabilir. Montaj işlemi de ancak ve ancak yetkili firmaların yetkili teknisyenleri tarafından yapılmalıdır.Doğalgaz şartnamesindeki güncel değişiklikleri takip eden sertifikalı firmaların yaptığı montajlarda, sonradan hiç bir sıkıntı yaşamazsınız. Kombi gibi doğalgazla çalışan cihazlar, sıradan birer beyaz eşya değildir. Bu yüzden marketlerden veya beyaz eşya mağazalarından alınmamalı ve montajı da İgdaş’den yetki belgesi olmayan firma veya elemanlara yaptırılmamalıdır.
Kombi yenilemede işlem sırası şöyledir;
1- Doğalgaz uygunluk belgesinin alınması: Bu belgenin alınması şarttır. Bu belge olmazsa cihazınız garanti kapsamı dışında kalır.
2- Eski kombinin sökülmesi: Eski kombinizin, mevcut tesisata ve duvarlara zarar verilmeden itinalı bir şekilde sökülmesidir.
3– Yeni kombinin duvara asılması ve baca bağlantısının yapılması: Yeni cihazın montaj şarnamesine uygun olarak duvara asılması, hermetik baca bağlantısının konvansiyonel kombilerde %2 eğimle aşağı doğru, yoğuşmalı kombilerde ise %2 eğimle yukarı doğru olacak şekilde yapılmasıdır.
4- Kombinin alt bağlantı parçalarının yenilenmesi: Eski kombi bağlantısında yer alan 1/2″ soğuk su giriş vanası ve filtresi ile kalorifer tesisatına bağlanacak 3/4″ kelebek vana ve filtresi yenileri ile değiştirilmelidir. Ayrıca gaz bağlantısında da 3/4″ sarı renkli makaronlu gaz fleksi takılmalıdır. Yoğuşmalı kombilerde” drenajın pis su tesisatına bağlanması” şarttır. Yoğuşmasız eski kombinizi yoğuşmalı bir cihazla değiştirmeniz halinde, İgdaş “doğalgaz tadilat projesini” şart koşmuştur.
5-Tesisatın kontrol edilmesi: Montajın son aşamasında kombiye ve tesisata su verilerek kombi altında ve diğer odalarda kaçak olup olmadığının kontrol edilmesidir.
6- Elektrik bağlantısının yapılması: Yetkili servis tarafından cihazın elektrik bağlantısının yapılmasıdır.
7- Cihazın devreye alınması: Cihazın gaz ayarı yapılarak yetkili servis tarafından devreye alınması ve çalıştırılmasıdır. Bu aşamada muhakkak “doğalgaz uygunluk belgesinin” servise ibraz edilmesi gerekmektedir.
8- Cihazın kullanımı hakkında bilgi verilmesi: Yetkili servisin, kullanıcıya cihazı nasıl kullanacağını tarif etmesidir. Bu anlatımlarda; cihazın açılışı , kapanışı, suyu eksildiğinde su takviyesinin nereden yapılacağı, cihazın yaz ve kış devresi, sıcaklığın artırılması ve azaltılması, arıza kodlarının anlamları gibi konularda bilgiler verilmektedir.
Kombilerde Alev Modülasyonu
Yanma için gerekli olan üç unsur vardır. Yanıcı madde (doğalgaz), yakıcı madde (oksijen) ve alev ya da kıvılcım.Modülasyonun esası yanma anındaki alevin boyunun ayarlanmasıdır. Bu ayarlama da amaç ısı ihtiyacı ne kadar artarsa alevin boyunun o kadar arttırılması yada azaltılmasıdır.Bu sayede hem istenen konfor sıcaklığına ulaşılmış, hem de yakıttan tasarruf elde edilmiş olur.
Kombilerde yanmanın meydana geldiği kısım brülördür. Brülörün yanmasını ayarlaması için iyi bir elektronik algılama sistemi, hava kontrol sistemi ve gaz kontrol sistemi olması şarttır. Bu üç sistemin birbiriyle uyumunun mükemmelliği, modülasyonun da mükemmel olması demektir. Modülasyon sayesinde brülör sürekli devreye girip çıkmaz. Bu sayede ısıtma konforu artar, sistemdeki kayıplar azalır ve daha az oranda zararlı gaz çevreye verilmiş olur. Elektronik kart, modülasyon işleminin yani kombinin beynidir. Havanın kontrol edildiği “hava akış sensörü”, gidiş ve dönüş suyu sıcaklığını algılayan “NTC sensörleri” sayesinde elektronik kart, gaz valfindeki gazın debisine kumanda ederek uygun karışımın yani uygun alev boyunun elde edilmesini sağlar.
Enerji verimliliği
Ekonominin bel kemiği, enerji ve enerji sektörüdür. Enerji fiyatlarındaki değişim tüm üretim ve mallara yansımaktadır. Bizler birey olarak enerji fiyatlarını belirleyemeyiz ancak alacağımız tasarruf tedbirleriyle daha az enerji tüketerek ferdi ve milli bütçemize katkı sağlayabiliriz.
1- Giyim tarzımız: Kısa kollu tişört, sort giyindiğimizde oda sıcaklığı 26-27° C olmalıdır. Aksi takdirde üşürüz. Oysa elbise, pijama ya da eşofman giyer, üzerine de ilave bir kazak, hırka ya da yelek giyersek oda sıcaklığı 19-20°C dahi olduğunda üşümeyiz. Her iki durumu karşılaştırırsak arada 6°C bir fark olduğunu görürüz. Bunun anlamı en az %5-10 enerji tasarrufudur.

Soldaki ilk resimdeki insanlar kışın evde bu tarz giyinirlerse resimdeki çocuklardan %10 fazla enerji harcarlar. Bir başka deyişle gelecek nesillerin hakkı olan enerjiyi tüketmiş olurlar. Gördüğümüz gibi çok basit bir uygulamada dahi büyük bir tasarruf sağlayabiliyoruz.
2- Termostatik radyatör vanası kullanımı: Isıyı kontrol altına alma çalışmalarına ilk olarak başlayan Mads
Clausen aynı zamanda isitma kontrol sistemlerinin uzmanı “Danfoss” firmasının da kurucusudur. İlk buluşunu seri üretime geçirmesi 15 yıl sürmüştür.
Termostatik radyatör vanalarının çalışma prensibi şöyledir: Termostatın içinde yer alan sıvı dolgu algılama elemanı sıcaklığa duyarlıdır. Sıcaklık yükseldiğinde genleşir ve gövde miline basınç yapıp iterek vananın kapanmasını sağlar.
Sıcaklık düştüğünde ise tam tersi büzülür, gövde içinde bulunan ve sıkışmış olan yay mili geri iter. Böylece sadece ayarlanan oda sıcaklığını korumak için gereken su miktarının radyatöre girmesi sağlanmış olur.Kısaca suyun debisini sıcaklığa bağlı olarak arttırır yada azaltır.Termostatik vana termostat ve gövdeden oluşur. Kullanıcıya iki ayrı kutu halinde teslim edilir. Tesisata önce gövde bağlanır. Boru bağlantı işi bittikten sonra termostat gövdenin üzerine takılır. Termostatik vana radyatörün sıcak su girişine takılır.
3– Oda termostatı kullanımı: Oda termostatları “manuel oda termostatları”, “dijital oda termostatları” ve “dijital programlanabilir oda termostatları” olmak üzere üç ana gruba ayrılırlar.
Manuel olanların hassasiyeti düşüktür. Dijital oda termostatları daha hassastır. 1ºC’nin dahi yakıt sarfiyatını %3-4 oranında azaltacağı göz önünde tutulursa “dijital oda termostatlarının” tercih edilmesi gerektiği açıkça görülür.
Program saatli olanlar daha çok çalışan aileler için idealdir. Bu sayede ısıtıcı cihaz (kombi) eve gelmeden yarım saat önce devreye girerek, aile fertlerine sıcak bir ortam hazırlar. Program saati günün belli saat aralıklarında 6 ayrı zaman dilimine programlanabileceği gibi, haftanın günlerini de kapsayan daha kapsamlı modelleri de vardır.
Oda termostatları ile kombi arasındaki veri akışının sağlanması amacıyla 2×1.5mm kesitinde elektrik kablo tesisatı çekilerek termostat ve kombinin ana kartının ilgili noktalarına bağlantı yapılır. Kablo tesisatının çekilmesinin zor olduğu durumlar için özel olarak tasarlanmış “radyo frekansı kontrollü oda termostatları” da vardır.Bu cihazlar, sıcaklığı algılayan oda termostatı ünitesi ve kombinin hemen altına yerleştirilen alıcı olmak üzere iki parçadan oluşurlar. Isıtma sisteminde sıcak su temini için boyler ve buna bağlı re-sirkülasyon hattı ve re- sirkülasyon pompası da var ise bu durumda pompanın bütün gün çalışarak elektrik harcaması yerine sıcak suyun kullanılacağı saat aralıkları belirlenerek yalnızca bu saatlerde pompanın çalışması da sağlanabilir.
4-Isı Yalıtımı: Enerjinin verimliliğinden bahis açıp, yalıtıma değinmemek olmaz. Yalıtım, kısaca binanın “ısıl direncini”
arttırılmasıdır. Şekilden de görüldüğü gibi binalarda en büyük ısı kayıpları, aynı zamanda en geniş yüzey alanına sahip olan duvarlardandır. Duvarlara uygulanacak yalıtıma “mantolama” denir. % 35 ısı kaybı mantolama sayesinde %10 seviyelerine kadar çekilebilir. Plakalar halindeki yalıtım levhaları duvara özel yapıştırıcı harçlarla yapıştırılır ve dübellenir. Ardından fileli sıva ve boya ile işlem tamamlanır. Bir diğer önemli kayıpta çatı katlarındadır. Burada da çatı döşemesine serilecek cam yünü aluminyum folyeli ya da folyesiz “çatı şilteleri” sayesinde kayıp %25 seviyelerinde %15 seviyelerine kadar azaltılabilir. Camlarında tek cam yerine ısı cama dönüştürülmesi halinde gene%5 seviyelerinde bir kazanç elde edilir.Görüldüğü gibi alınan tedbirlerle bu kayıplar %40 azaltılmıştır. Yalnız kış sezonunda ısıtmada değil yaz sezonunda da soğutmada bu yalıtım sayesinde enerji sarfiyatı neredeyse yarı yarıya azaltılabilir. Evlerde banyo yapıldıktan sonra banyonun camını açmak yerine kapısını açarak nemli havanın evin içine yayılmasını sağlamalıyız. Nemli hava hem bizim, hem de evdeki bitkilerin sağlığı için gerekli olduğu gibi sıcaklığın da daha yüksek algılanmasına yardımcı olur.
Baca Temizliğinin Önemi
Bacalarda başlayan yangınlara dikkat!
Kömür ve odun gibi katı yakıtların yanmasıyla oluşan is ve kurumların zamanla baca içinde birikmesi ve baca kesitini daraltması sonucu zehirlenmeler ve ölümler yaşanmaktadır. Baca çekişinin de düşmesine yol açan bu olay sonucu verimde azalmaktadır. Zaman zaman da bu kurumlar alev alıp yanmakta ve yangın bacadan dolayı bir anda tüm binayı sarmaktadır.Uzun süre temizlenmemiş bir bacanın, bırakın kesit daralmasını, neredeyse tamamen kapandığını görmemiz açısından aşağıdaki resim oldukça çarpıcı bir örnektir.

Doğalgaz temiz bir yakıt olduğu için yanmasından dolayı bacalarda is veya kurum oluşturmaz. Ancak yeni doğalgaz kullanıcıları, kullandıkları eski yakıtlardan dolayı bacalarda birikmiş olan kurum ve isleri temizletirlerse daha verimli ısınırlar.
Baca temizliğinin yaptırılması konusunda, İgdaş tarafından müşterilere gönderilen tüm doğalgaz faturalarının ön yüzünde uyarılar bulunmaktadır. Bacaların temizliği ve standartlara uygunluğu hem tam yanma ile yakıt tasarrufu sağlar, hem de baca yangını çıkma ihtimalini ortadan kaldırır.
“Baca yangınlarının” toplam yangınlar içindeki payı küçümsenemeyecek kadar fazladır. Doğalgazın yaygınlaşmaya başlamasıyla baca yangınlarının oranı düşmeye başlamıştır. 1991 yılında baca yangınlarının toplam yangınlar içindeki payı %30 iken, 1999 yılında bu oran %10’a inmiştir. Baca temizliği ihmal edilmemeli, yılda bir kez “İtfaiye Müdürlüğü” ile irtibata geçilerek “baca temizliği” yaptırılmalıdır.
İTFAİYE MÜDÜRLÜĞÜ TEL: 0212 312 65 55
İtfaiye genel müdürlüğünün baca temizliği için hazırlattığı broşür.
Baca temizliği geçmişde olduğu gibi günümüzde de uzman kişilerce yapılmaktadır.Genelde dairesel esnek fırçalar kullanılmaktadır. Bu firçalar özellikle paslanmaz çelik doğalgaz bacalarının temizlenmesinde çok iyi temizleme sağlarlar. Ülkemizde ve yurdışında bu işi yapan resmi ve özel kuruluşlar vardır. Bu konuda en başarılı kurumlar ise itfaiyelerdir. Zira onlar “yangının ne demek olduğunu” bizlerden daha çok yaşamakta ve bilmektedirler.Zaman zaman gülle gibi ağır cisimlere ip bağlayarak da amötörce baca temizliği yapılmaya çalışılmaktadır.Ancak bu işlem sağlıklı değildir.Özellikle tuğla bacalarda çatlaklar oluşturduğundan ısınında etkisiyle bu çatlaklar büyümekte ve içeriye atık gaz sızmaktadır.Tavsiyemiz her işte olduğu gibi bu işte de profösyenel ekiplerle çalışmaktır. Atalarımızın dediği gibi; “İş bilenin, kılıç kuşananındır.”
Tam yoğuşmalı kombi nedir?
Doğalgazla çalışan yanıcı cihazlarda, doğalgazın yanmasıyla elde edilen enerji kullanılır. Ayrıca bu yanmanın sonucunda “karbon monoksit” (CO) ve “azot oksit” (NOx) gazları da atık gaz olarak açığa çıkarlar.Açığa çıkan bu atık gazların ısısından da faydalanma düşüncesinden hareketle “yoğuşmalı kombiler” tasarlanmış ve geliştirilmiştir.Yoğuşma özelliği olmayan kombilere sıklıkla “konvansiyonel kombiler” denmektedir. Konvansiyonel kombilerde iki eşanjör bulunur. Bunlardan ilki brülörün hemen üzerinde yer alan alevle direk temas eden “primer eşanjördür”. Bir diğer eşanjör ise “plakalı eşanjördür”. Plakalı eşanjör primer eşanjörden beslenir. Yani alev önce primer eşanjördeki suyu ısıtır, ısınan bu su ile de şebekeden plakalı eşanjöre giren soğuk su ısıtılarak sıcak kullanım suyu elde edilir. Bu nedenle bu eşanjörlere “sekonder eşanjör” de denir. Aşağıda konvansiyonel kombilere ait şemada tüm parçalar isimleriyle gösterilmiştir.Eşanjör ve plakalı eşanjörün konumları belirlenmiştir.

Konvansiyonel kombilerde eşanjörlerin görevleri ve kombi içindeki konumlarını bu şekilde belirttikten sonra artık konumuz olan yoğuşmalı kombiler, tam yoğuşmalı kombiler ve bu kombilerin eşanjör sistemlerine geçebiliriz. İlk olarak yoğuşmalı kombiler ve bu kombilerde yer alan “turbo eşanjörlerden” bahsedelim. Yoğuşmalı kombilerde, konvansiyonel kombilerdeki iki eşanjöre ilave olarak yoğuşmanın gerçekleştiği üçüncü bir eşanjör daha vardır. Bu eşanjöre “turbo eşanjör” denir.Konumu fan motorunun yer aldığı üst kısımda fan motorunun hemen yanındadır.

Hava ve doğalgazın yanmasından elde etilen sıcak atık gaz atmosfere atılmadan önce son kez bu eşanjör yüzeyine temas eder ve burada ısısını bırakarak atmosfere atılır.Bu esnada yoğuşma sonucu asitik özelliği olan yoğuşma suyu da açığa çıkar.Bu suyun tahliye edilmesi gerekir.Yoğuşma eşanjörleri kombinin yan tarafında da yer alabilirler.Aşağıdaki şemada konvansiyonel ve yoğuşmalı kombilerin kıyaslanması çok belirgin şekilde yapılmıştır. Atık gazların direk atmosfere atıldığı klasik kombilerden farklı olarak yoğuşmalı kombilerde bu gazlar fan motorunun da vasıtasıyla önce aşağı doğru yoğuşma eşanjörüne doğru yönlendirilmekte, içindeki sudan ötürü soğuk bir yüzeye sahip eşanjör yüzeyi ile sıcak atık gazların teması ile yoğuşma gerçekleştirilmektedir.

Son olarak tam yoğuşmalı kombilere geçmeden önce sizlere “zengin karışımın” tanımını yapmamız gerekir. Özellikle otomobil tutkunlarının çok yakından bildiği bu kavram yanıcı ve yakıcı maddelerin önce bir araya getirilerek zengin bir karışım oluşturulması ve ardından alevle temas ettirilerek çok daha verimli bir şekilde yakılmasıdır.Kombi ve doğalgaza uyarlandığında ilk göze çarpan bu kombilerde fan motorunun üstte değil aşağıda, doğalgaz girişinde yer almasıdır.
7 numaradan giren taze hava ile 11 numaradan giren doğalgaz, 10 numaralı fan motoru vasıtasıyla zengin bir karışım olarak çevre dostu “premix brülöre” gelmekte ve burada yanma gerçekleşmektedir.Yanma sonucu açığa çıkan atık gaz direk atmosfere verilmemekte sarmal dairesel eşanjör kanallarda dolaştırılarak yoğuşma sağlanmakta ve daha sonra 1 numaralı baca çıkışından dışarı atılmaktadır.Bu sayede maksimum verim alınmaktadır.
Demirdöküm’ün ürettiği “sargon premix” modeli yoğuşmalı kombiler %107,5 verim değerine sahiptirler.Aşağıda “Demirdöküm Sargon Premix” modeli kombinin içinde yer alan “premix brülör” gösterilmiştir.

Kombinin içinde taze hava ve doğalgazın girişi ile sıcak soğuk su sirkülasyonun da gösterildiği üç boyutlu resimden de premix brülörlü kombilerin çalışma mantığı ve işleyiş kolayca görülebilmektedir.

Hazırlayan ve yazan : Murat IŞIK
Yeni binalarda merkezi sistem zorunlu

Merkezi sistem uygulaması
Nihayet enerji verimliliği yasasına tam anlamıyla uyan bir karar alındı. Bu sayede hem milli ekonomimize büyük bir katkı sağlandı, hemde görüntü kirliliğinin önüne geçilmiş oldu.Bu karara en çok sevinecekler sadece kazan imalatçıları değil; mimarlar, inşaat mühendisleri, iç mimarlar ve hatta mutfak imalatçıları. Çünkü kombiler genelde mutfak ya da balkonları işgal etmekte ve türlü detay sorunları yaşanmaktadır. Bina cephesinden mızrak gibi çıkan hermetik kombi bacaları hem görüntü kirliliğine hem de sağlıksız şartlara sebep olmaktadır.
Türkiye’de 5 Aralık’tan itibaren inşa edilecek binalarda merkezi ısıtma sistemi zorunlu hale gelecek. Bu uygulama ile yıllık 2 milyar dolar tasarruf sağlanacağı tahmin ediliyor.Binalarda Enerji Performansı (BEP) Yönetmeliği, 5 Aralık 2009 tarihinden itibaren düzenlenerek uygulamaya giriyor.
Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği Derneği (KBSB) Başkanı Ali Eren, yönetmeliğin 1000 metrekare inşaat alanını geçen tüm binaları etkileyeceğini söyledi.
Eren, şu sıralar yönetmeliğe son şeklinin verildiğini vurgulayarak; BEP yönetmeliği şu anda Başbakanlık’ta son düzenlemelerin yapıldığı aşamada. Sayın Başbakanımız için enerji verimliliğinin büyük önem taşıdığını göz önünde bulundurarak, yönetmeliğin doğalgazda tasarrufu ön plana alan değişikliklerle yürürlüğe girmesi için gereken tüm hassasiyetin gösterileceğine inanıyoruz” şeklinde konuştu.
Ali Eren, yönetmelik çerçevesinde, yeni yapılan 1.000 metrekare ve üzerindeki binalarda merkezi ısıtma sisteminin zorunlu hale getirilmesinin büyük önem taşıdığını ve verimli enerji kullanımı açısından büyük bir adım olduğunu belirterek, bu uygulamanın özellikle ekonomik anlamda bir rahatlama sağlayacağının altını çizdi.
Eren; “1989 yılında Türkiye’nin doğalgaza geçmesi ile birlikte, bireysel ısınma sistemleri, yani kombiler, hızla Türkiye pazarına girerek, yaygınlık kazandı. Avrupa ülkelerinde CO2 emisyonlarının düşürülmesi ve gaz tasarrufu amacı ile merkezi ısıtma sistemleri ile ilgili düzenlemeler yapılırken, Türkiyede trend tersine ilerleyerek konvansiyonel kombi satış rakamları ile Avrupa’nın ikinci büyük pazarı konumuna geldi” şeklinde konuştu.
Türkiye de her yıl yaklaşık 600 bin yeni konut ihtiyacı olduğunu belirten Eren, yılda ortalama 400 bin adet yeni konut inşaatı yapılacağı varsayımı altında bile bu binalarda merkezi ısıtma sistemi kullanılması ile yıllık 500 milyon Dolar tutarında tasarruf elde edileceğini bildirdi.
Eren; “BEP yönetmeliğinde yer alan merkezi sistem zorunluluğunun mevcut binaları da kapsayacak şekilde düzenlenmesi durumunda söz konusu tasarruf 4 katına çıkarak, ülke ekonomisine her yıl 2 milyar dolar katkı sağlayacak.” dedi.

Ali Eren, 2008 yılı sonu itibarı ile Türkiye’de çalışır durumda 5.3 milyon adet kombi bulunduğunu ve her yıl yaklaşık 500 bin adet kombi satıldığını söyledi. Eren, “Kombi ısıtma sistemleri, merkezi sistemlere oranla yüzde 10-30 oranında daha fazla doğalgaz tüketiyor. Bu fark yıllık ortalama 1 milyar dolara denk geliyor. Hali hazırda kullanılan kombilerin 500 milyon dolar tutarında bakım masrafını ve her yıl 500 milyon dolarlık yeni kombi satışını da göz önüne aldığımızda, ülke olarak mevcut sistemde yıllık zararımızın 2 milyar dolar olduğu ortaya çıkıyor” dedi.
Murat IŞIK


